İran'dan Çin'e "Zombi Gemi"yle Petrol Sevkiyatı: Yaptırımlar Böyle Aşılıyor
ABD yaptırımlarına rağmen İran, hurdaya çıkarılmış gemilerin kimliğini kullanarak Çin'e ham petrol sevkiyatını sürdürüyor. Shandong'daki devlet limanına giriş yapan 'zombi tanker', yasaklara rağmen 2 milyon varil petrol boşalttı.
İran, ABD ve Çin’in uyguladığı ağır yaptırımlara rağmen, ham petrol ihracatını kesintisiz sürdürebilmek için alışılmadık yolları tercih ediyor. Hurdaya ayrılmış, resmi kayıtlarda aktif olmayan gemilerin isim ve kimlik bilgilerini kullanan tankerler, İran petrolünü Çin’in resmi limanlarına kadar ulaştırıyor.
Shandong Limanı’na 2 Milyon Varil Petrol Girişi
Nisan ayı sonunda, resmi kayıtlarda hurda statüsünde görünen bir tanker, Çin'in Shandong eyaletinde yer alan devlet kontrolündeki limana yanaşarak 2 milyon varil ham petrol boşalttı. Bu durum, ocak ayında getirilen “yaptırımlı gemi yasağına” rağmen bir ilk olma özelliği taşıyor.
İran İçin Ekonomik Nefes, Çin İçin Ucuz Kaynak
İran açısından Çin’e petrol satışı, yaptırımlar nedeniyle büyük önem taşırken, Çinli bağımsız rafineriler de İran’dan ucuza aldıkları ham petrol ile maliyetlerini düşürüyor. Daha önce Malezya açıklarında yapılan gemiden-gemiye aktarımlar artık doğrudan limanlara taşınmaya başladı.
120 Milyon Dolarlık Riskli Sevkiyat
Söz konusu sevkiyat, ABD tarafından fark edilseydi, gemideki 120 milyon dolar değerindeki petrol el konulabilir, liman ise yaptırım riskiyle karşı karşıya kalabilirdi. Bu nedenle sevkiyatlar büyük gizlilikle ve sahte kimlikli tankerlerle yapılıyor.
Kpler: “Zombi Gemiler” Yaygınlaşıyor
Singapur merkezli veri analitiği şirketi Kpler’in analistlerinden Muyu Xu’ya göre, İran’ın yeni tanker bulma hızı yaptırımların gerisinde kaldığı için, “zombi gemi” yöntemine başvurma sıklığı arttı. Bu gemiler genellikle düşük maliyetli, ancak yüksek riskli taşıma seçenekleri sunuyor.
Gather View: Bayrak San Marino, Güzergâh Çin
ABD’nin Aralık ayında yaptırım uyguladığı “Gather View” isimli tanker, Malezya açıklarında İran petrolü yükleyip Çin’e döndü. Geminin San Marino bayrağı taşıması da dikkat çeken detaylardan biri oldu.
Denetim Açıkları ve Sessiz Limanlar
Shandong Liman Grubu, konuyla ilgili resmi bir açıklama yapmazken, uzmanlara göre Çin’in bazı özel ve devlet limanlarında denetimlerde boşluklar bulunuyor. Küçük tonajlı yaptırımlı gemilerin hâlâ kabul edildiği limanlar, büyük riskler barındırmasına rağmen kullanılıyor.
Petrol İçin Sahte Kimlikli Taşıma
Yaptırımlar nedeniyle resmi yollardan petrolünü pazarlayamayan İran, bazı taşımacılık şirketleri aracılığıyla hurdaya çıkarılmış gemilerin kimlik bilgilerini çalarak, bu gemileri yeniden aktif gösteriyor ve sevkiyatları bu gemilerle gerçekleştiriyor.
Kaynak: 7 denzi